|
Bliksem, donder of onweer. Hoe je het ook noemt, we hebben het allemaal wel eens meegemaakt. De een geniet van de, vaak indrukwekkende, lichtshow, de ander schrikt zich een hoedje bij iedere flits die wordt gevolgd door een harde knal. Maar wat is onweer? En hoe kunnen we ons ertegen beschermen? Wat is onweer?Door een opwaartse stroming van warme en vochtige lucht binnen in een wolk, ontstaat onweer. Door de opwaartse stroming wrijven waterdruppels en hagelstenen tegen elkaar aan, waardoor elektrische lading ontstaan. Zodra het verschil in lading tussen de aarde en de wolk groot genoeg is, ontstaan er bliksemflitsen die vanuit de wolk naar de aarde gaan. De bliksem en de donder.Een bliksemflits gaat hand in hand met de donder. Ondanks dat je de flits niet altijd ziet, omdat het bijvoorbeeld overdag is, of dat je de donder niet hoort omdat de afstand tot het onweer te groot is, horen ze wel bij elkaar. Maar hoe zit dat precies? Door de hele hoge temperatuur van een bliksemflits, zet de flits in korte tijd enorm uit. De drukgolven die hierbij komen kijken herken je als het gerommel en de knal van de donder. Doordat lichtsnelheid hoger is dan geluidssnelheid, zie je altijd eerst de bliksemflits en vervolgens pas de donder. Zien we onweer aankomen?Het is mogelijk om met je eigen ogen een onweersbui te voorspellen. Je herkent dreigende onweer namelijk als eerste aan de wolken. Er ontstaan stapelwolken, die aan de onderkant van de wolken donker zijn en wat groen ogen. De bovenkant van een mogelijke onweerswolk heeft de vorm van een suikerbol. Velen zeggen dat je onweer ook kunt herkennen aan:
Beschermen tegen onweerWetenschapper Benjamin Franklin ontdekte in de 18e eeuw, middels een gevaarlijk experiment, dat het mogelijk is om bliksemschade te voorkomen. Door een staaf gemaakt van metaal op het dak van bijvoorbeeld je woning te plaatsen en deze te verbinden met een metalen draad in de grond (een aardpen). Hierdoor wordt de overtollige stroom afgevoerd naar de aarde. De bliksemafleider ontstond en het gevaar van onweer nam af.
|
| https://www.aardnet.nl/bliksemafleider |
Veelgestelde vragen
Hoe ontstaat onweer?▼
Onweer ontstaat door opwaartse stromingen van warme en vochtige lucht in wolken. Waterdruppels en hagelstenen wrijven tegen elkaar, waardoor elektrische lading ontstaat. Wanneer het ladingsverschil tussen aarde en wolk groot genoeg is, ontstaan bliksemflitsen.
Waarom hoor je donder na bliksem?▼
De bliksem verwarmt lucht tot een zeer hoge temperatuur, waardoor drukgolven ontstaan die als donder klinken. Omdat lichtsnelheid hoger is dan geluidssnelheid, zie je altijd eerst de flits en dan pas de donder.
Hoe herken je een dreigende onweersbui?▼
Je herkent dreigende onweer aan stapelwolken die aan de onderkant donker zijn met groene tinten en aan de bovenkant een suikerbolachtige vorm hebben. Ook statische elektriciteit, onrustige huisdieren en dondervliegjes kunnen tekenen zijn.
Wat is een bliksemafleider en hoe werkt het?▼
Een bliksemafleider is een metalen staaf op het dak verbonden met een metalen draad naar de grond (aardpen). Dit systeem leidt de bliksemenergie veilig naar de aarde af, waardoor bliksemschade aan gebouwen wordt voorkomen.
Kunnen bliksem en donder los van elkaar voorkomen?▼
Nee, bliksem en donder horen altijd bij elkaar. Je ziet de bliksemflits niet altijd (bijvoorbeeld overdag) of hoort de donder niet (te grote afstand), maar ze treden gelijktijdig op.
